บทความผ้าไหม
การเกิดใหม่ของผ้าไหมชาวไทยพวน
จังหวัดนครนายก ภาคกลางของไทย

คนไทยขึ้นชื่อเรื่องมีฝีมือด้านการทอผ้าไหมมาตั้งแต่อดีต แต่ละพื้นถิ่นมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่โดดเด่นเช่น ชาวไทยพวน ชาติพันธุ์ที่มีชื่อเสียงด้านการทอผ้าไหมได้งดงามไม่แพ้ใคร
ชาวไทยพวน สืบเชื้อสายมาจากเมืองพวน ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่ในประเทศไทยราว 200 กว่าปีก่อน กระจายอยู่ตามจังหวัดต่างๆ โดยเฉพาะในจังหวัดนครนายก ภาคกลางของประเทศไทย มีชาวไทยพวนอาศัยอยู่หนาแน่นที่สุด และยังคงดำเนินวิถีชีวิต ขนบธรรมเนียมประเพณีตามแบบฉบับไทยพวนดั้งเดิม รวมทั้งวัฒนธรรมการทอผ้าอันเป็นเอกลักษณ์

pic1 pic1

สำหรับผ้าไหมของชาวไทยพวนโดดเด่นเรื่องกรรมวิธีการผลิต โดยทุกขั้นตอนไม่ว่าจะเป็น การมัดหมี่ การควบเส้น การขิด การจก การแต้มสี ล้วนมีความประณีตละเอียดอ่อน สีสันฉูดฉาดสะดุดตา เพราะใช้คู่สีมากกว่า 5 สีขึ้นไป นิยมต่อหัวซิ่นด้วยสีแดง สีเหลืองสลับเขียว

pic1 pic1

ทัศนคติ ขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมดั้งเดิม ถือเป็นหัวใจหลักในการออกแบบลายผ้าของชาวไทยพวนโดยลายผ้าที่สำคัญได้แก่

1. ลายพญานาคน้อย เป็นลายผ้าที่เกี่ยวข้องกับความเชื่อทางพุทธศาสนาของคนลาวที่ว่า พญานาคเป็นผู้มีฤทธิ์เดช มีเงินทอง คนไทยพวนจึงนิยมสร้างหรือประดิษฐ์สิ่งต่างๆ ให้สอดคล้องกับพญานาค รวมถึงลายผ้าไหม เมื่อสวมใส่ก็จะมีแต่ความสุข และประสบความสำเร็จ
2. ลายขอ มาจากความเชื่อทางพุทธศาสนาของคนลาวเช่นกัน ในเรื่องที่ว่า ครั้งหนึ่งพญานาคเคยขอบวชกับพระพุทธเจ้า แต่ไม่ได้รับอนุญาต จึงขอเป็นส่วนหนึ่งภายใต้ร่มกาสาวพัสตร์ของศาสนาพุทธ
3. ลายตุ้มตัน ตุ้มตัน ถือเป็นสิ่งมงคลที่ชาวไทยพวนนิยมห้อยกันทุกบ้าน ดังนั้นผ้าลายตุ้มตันจึงนำมาซึ่งความโชคดีแก่ผู้สวมใส่ เป็นสิริมงคลในชีวิต
4. ลายโพธิ์ศรี โพธิ์ศรี เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์และส่วนหนึ่งในการประกอบพิธีทอดกฐินของชาวไทยพวน จึงเป็นอีกหนึ่งลายที่ได้รับความนิยม เพราะเชื่อว่า ใส่แล้วจะร่ำรวย มีเงินมีทองใช้ไม่ขาดมือ

ปัจจุบันมีลวดลายใหม่ที่ชื่อว่า ดอกสุพรรณิการ์ โดยคุณสุนันท์ จันนา เป็นผู้คิดค้น ดอกสุพรรณิการ์เป็นดอกไม้ประจำจังหวัดนครนายก อีกทั้งยังมีสินค้าอื่นๆ อีกมากมายจากผ้าไหมไทยพวนที่ตอบสนองความต้องการของกลุ่มคนหลากหลายมากยิ่งขึ้นและมีราคาย่อมเยาว์ เพื่อส่งต่อวัฒนธรรมอันมีค่าประจำท้องถิ่นของตนไม่ให้สาบสูญเหมือนครั้งอดีต

ขอบคุณข้อมูล : http://www.culturalapproach.siam.edu/images/magazine/w17ch32/Academic1_2-59.pdf

 
 
 
 
 
 
 

บทความ